راهنمای تحصیل پزشکی در روسیه

تحصیل پزشکی در روسیه به‌دلیل کیفیت بالای آموزش، هزینه‌های کمتر در مقایسه با کشورهای غربی و تنوع دانشگاه‌های علوم پزشکی، به یکی از گزینه‌های محبوب در میان دانشجویان بین‌المللی تبدیل شده است. روسیه دارای تعداد زیادی دانشگاه معتبر در سطح بین‌المللی است و دوره‌های پزشکی را به زبان روسی و گاهی به زبان انگلیسی ارائه می‌دهد که این موضوع تحصیل را برای بسیاری از دانشجویان آسان‌تر می‌کند. در این راهنما، مهم‌ترین اطلاعاتی را که پیش از تصمیم‌گیری برای تحصیل رشته پزشکی در روسیه باید بدانید، بررسی می‌کنیم.

مزایای تحصیل پزشکی در روسیه

شاید از خود بپرسید که تحصیل در روسیه چرا تا این حد پرطرفدار شده است. بررسی شرایط تحصیل در روسیه از پذیرش آسان  تا شهریه‌های مقرون‌به‌صرفه، پاسخ پرسش شما خواهد بود.

• تحصیل بدون سد کنکور: یکی از مهم‌ترین مزایای تحصیل پزشکی در روسیه، امکان ورود به رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی بدون شرکت در آزمون‌های ورودی دشوار و رقابتی است. بسیاری از دانشگاه‌های روسیه پذیرش دانشجو را بر اساس مدرک دیپلم و نمرات دروس اصلی انجام می‌دهند و این موضوع فرصت ارزشمندی برای تحقق رویای تحصیل پزشکی فراهم می‌کند.
• اعتبار بین‌المللی مدارک: دانشگاه‌های علوم پزشکی روسیه از اعتبار جهانی برخوردارند و مدارک آن‌ها توسط سازمان‌های بین‌المللی معتبر مانند سازمان جهانی بهداشت (WHO) و یونسکو تایید شده‌اند.
• مقایسه طول دوره تحصیل: مدت زمان تحصیل پزشکی در روسیه معمولا بین 6 تا 7 سال است که شامل آموزش‌های تئوری و عملی می‌شود. این مدت در مقایسه با کشورهایی مانند آمریکا، انگلیس و آلمان که فرآیند تحصیل و ورود به پزشکی در آنها طولانی‌تر و پیچیده‌تر است، گزینه‌ای منطقی‌تر و سریع‌تر محسوب می‌شود.
• شهریه مقرون‌به‌صرفه: هزینه تحصیل پزشکی در روسیه به‌طور قابل‌توجهی کمتر از آمریکا و اروپا است (به‌طور میانگین سالانه 2500 تا 3500 دلار، در مقابل حدود 50 هزار دلار در کشورهای غربی).
• کیفیت بالای آموزش: روسیه ضمن ارائه دوره‌های پزشکی ارزان‌تر، دوره‌های باکیفیتی ارائه می‌دهد و شهریه کمتر به معنای کیفیت کمتر نیست. روسیه با برخورداری از پیشینه علمی قوی، یکی از کشورهای پیشرو در آموزش عالی پزشکی در جهان به شمار می‌رود.
• امکانات آموزشی پیشرفته: دانشگاه‌های پزشکی روسیه به امکانات آموزشی مدرن، آزمایشگاه‌های مجهز، شبیه‌سازهای پزشکی پیشرفته و بیمارستان‌های آموزشی استاندارد دسترسی دارند.
• دوره آمادگی برای دانشجویان بین‌المللی: بسیاری از دانشگاه‌ها دوره‌های آمادگی (پادفک) ارائه می‌دهند تا دانشجویان خارجی زبان روسی بیاموزند و برای تحصیل پزشکی آماده شوند. این دوره‌ها معمولاً یک سال تحصیلی به طول می‌انجامند.

معایب تحصیل پزشکی در روسیه

با وجود مزایای فراوان، آگاهی از معایب تحصیل پزشکی در روسیه برای تصمیم‌گیری آگاهانه ضروری است:

• نیاز به زبان روسی برای آموزش عملی: حتی اگر تحصیل شما به زبان انگلیسی باشد، برای ارتباط با بیماران و پزشکان در بیمارستان‌ها باید به زبان روسی تسلط داشته باشید. زبان روسی بخش جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره است و یادگیری آن دشوار بوده و به تلاش اضافی نیاز دارد.
• تفاوت در سیستم آموزشی: دانشگاه‌های روسیه در سال‌های ابتدایی تمرکز بیشتری بر آموزش تئوری دارند و آموزش عملی به سال‌های بعد موکول می‌شود. همچنین این سیستم بر خودآموزی و امتحانات شفاهی تکیه دارد که ممکن است با سیستم‌های آموزشی غربی تفاوت زیادی داشته باشد.
• دشواری معادل‌سازی مدرک: با وجود اعتبار بین‌المللی، معادل‌سازی مدرک در برخی کشورها از جمله ایران نیازمند قبولی در آزمون‌های ملی یا آزمون معادل‌سازی است که آمادگی گسترده‌ای می‌طلبد. فقط در صورتی که در دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت بهداشت درس بخوانید، از این مرحله معاف خواهید بود.
• آب‌وهوای سرد و سخت: زمستان‌های روسیه طولانی و بسیار سرد است و گاهی دما به منفی 30 درجه سانتی‌گراد می‌رسد. سازگاری با این شرایط به آمادگی جسمی و روحی و لباس مناسب نیاز دارد و ممکن است بر روحیه برخی دانشجویان تاثیر بگذارد.

ساختار آموزش پزشکی در روسیه

تحصیل پزشکی در روسیه از یک نظام چندمرحله‌ای تشکیل شده است. دوره عمومی تخصصی پزشکی، دوره رزیدنتی بالینی و دوره‌های تخصصی در این نظام جای دارد. دوره پزشکی عمومی در این نظام با عنوان دوره دکترای تخصصی پزشکی ( Specialist / Physician Degree) شناخته می‌شود.

دوره تحصیلی عمومی پزشکی در روسیه

نخستین گام برای دریافت مدرک پزشکی در روسیه، ورود به دوره پزشکی عمومی به منظور اخذ مدرک حرفه‌ای پزشکی (Specialist’s Degree) است. طول این دوره 6 سال است.
برخلاف ایران، این مدرک معادل مدرک دکتری پزشکی نیست و به داوطلبان اجازه می‌دهد در ادامه و در صورت تمایل وارد دوره‌های تخصصی شده و تا اخذ مدرک دکتری پیش بروند. فارغ‌التحصیلان پس از اتمام این دوره می‌توانند در بیمارستان‌ها، کلینیک‌ها و مراکز درمانی و تحت نظر پرشکان متخصصان، مشغول به کار شوند.
داوطلبان برای شرکت در این دوره و اقدام برای اخذ پذیرش، باید مدرک دیپلم دبیرستان خود را به همراه ریزنمرات ارائه دهند؛ ترجیحا با نمرات قابل‌قبول در دروس زیست‌شناسی، شیمی و فیزیک.

رزیدنتی بالینی (2 تا 5 سال)

پس از فارغ‌التحصیلی از دوره پزشکی عمومی، می‌توانید یا به اشتغال بپردازید و یا به ادامه تحصیل. چنانچه به ادامه تحصیل تمایل داشته باشید، برای دستیابی به یک تخصص پزشکی مشخص مانند جراحی، قلب و عروق، گوارش (و بیش از 100 رشته تخصصی دیگر)، و امکان طبابت مستقل، باید دوره‌های تخصصی و تکمیلی را بگذرانید. این دوره تخصصی با عنوان دوره رزیدنتی بالینی شناخته می‌شود و بسته به رشته شما، می‌تواند 2 تا 5 سال زمان ببرد. در پایان این دوره مدرک تخصص پزشکی (Specialist Certificate / Diploma in Specialty ) به شما تعلق می‌گیرد که البته باز هم معادل مدرک دکتری نیست؛ اما اجازه فعالیت مستقل حرفه‌ای را می‌دهد.

تحصیلات تکمیلی (Postgraduate / PhD)

پس از اتمام رزیدنتی و دریافت مدرک تخصص پزشکی، می‌توانید دوره‌های تخصصی تکمیلی‌ را بگذرانید. تمرکز این دوره بیشتر بر پژوهش و علوم بالینی است و در پایان موفق می‌شوید مدرک دکتری و PhD خود را دریافت کنید.

شرایط عمومی و الزامات ورود به رشته پزشکی روسیه

تحصیل رشته پزشکی در روسیه برای دانشجویان بین‌المللی مستلزم داشتن شرایطی است که البته که نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر آسان‌تر و منعطف‌تر است:

• شرایط سنی: معمولا برای ورود به دوره پزشکی در روسیه محدودیت سنی سخت‌گیرانه‌ای وجود ندارد، اما اکثر دانشگاه‌ها انتظار دارند داوطلب حداقل 17 سال سن تا پایان سال پذیرش داشته باشد.
• شرط معدل و دروس تخصصی: برای پذیرش در رشته پزشکی، داشتن مدرک دیپلم دبیرستان با تمرکز بر دروس علوم پایه به‌خصوص زیست‌شناسی، شیمی و فیزیک الزامی است. نمره کل در این دروس معمولا باید حداقل حدود 50٪ باشد تا شانس قبولی افزایش یابد، اگرچه ممکن است این درصد بسته به دانشگاه متفاوت باشد.
• اهمیت مدرک دیپلم: داشتن دیپلم کامل دوره متوسطه (یا معادل آن) از اهمیت بالایی برخوردار است. معمولا رشته‌های ریاضی یا تجربی برای ورود به پزشکی مناسب‌ترین پایه تحصیلی را فراهم می‌کنند.

الزامات زبان تحصیل پزشکی در روسیه

زبان تحصیل پزشکی در روسیه یکی از مهم‌ترین جنبه‌های ورود به دانشگاه‌های پزشکی روسیه است:

• زبان روسی در مقابل انگلیسی: بسیاری از دانشگاه‌های پزشکی در روسیه برنامه‌های خود را به دو زبان روسی و انگلیسی ارائه می‌دهند. برنامه‌های انگلیسی‌زبان معمولا برای دانشجویان بین‌المللی جذاب‌تر است و ممکن است شهریه بالاتری داشته باشد، در حالی‌که دوره‌های آموزشی به زبان روسی غالبا ارزان‌تر هستند و امکان تعامل بهتر با بیماران در آموزش عملی را فراهم می‌کنند.
• مدرک زبان (آیلتس/تافل): برای دوره‌های انگلیسی، برخی دانشگاه‌ها مدارکی مانند IELTS یا TOEFL را می‌پذیرند یا ممکن است آزمون داخلی برگزار کنند. با این حال، ارائه مدرک زبان همیشه الزامی نیست و در برخی موارد می‌توان از دوره‌های آمادگی زبان بهره برد.
  حتی اگر دوره اصلی به زبان انگلیسی باشد، برای بخش‌های کارآموزی و تعامل با بیماران در بیمارستان‌ها نیاز به زبان روسی خواهید داشت. بنابراین، یادگیری زبان روسی یکی از الزامات جدی برای دانشجویان پزشکی خارجی است.
• الزام دوره پادفک برای کورس‌های انگلیسی: در صورت انتخاب زبان روسی، گذراندن یک دوره آمادگی (پادفک) برای یادگیری زبان الزامی است.

شرکت در دوره پادفک (Padfak)

برای بسیاری از دانشجویان بین‌المللی، شرکت در دوره پادفک (Preparatory Faculty / Padfak) نخستین مرحله قبل از ورود به رشته اصلی پزشکی است. اتمام موفقیت‌آمیز این دوره، در حکم قبولی در آزمون‌های ورودی دانشگاهی است و دانشجو پس از پایان دوره پادفک، به‌صورت رسمی وارد دوره پزشکی عمومی (6 ساله) می‌شود.

• ساختار دوره پادفک: این دوره ترکیبی از آموزش زبان روسی و دروس پایه‌ای مانند زیست‌شناسی، شیمی و گاهی ریاضیات است که به دانشجویان کمک می‌کند تا آمادگی لازم برای ورود به دوره اصلی پزشکی را کسب کنند.
• مدت زمان دوره: طول این دوره معمولا بین 3 تا 9 ماه (تقریبا یک سال تحصیلی) است و براساس سطح اولیه دانش زبان و نیازهای آموزشی دانشجو تنظیم می‌شود.
• هزینه‌های دوره: هزینه پادفک در دانشگاه‌های مختلف متفاوت است، اما معمولا برای دوره با زبان روسی و دروس پایه مبلغی در حدود چند هزار دلار (بین 1000 تا 2200 دلار یا بیش‌تر) برآورد می‌شود، که بسته به دانشگاه و نوع دوره (حضوری یا آنلاین) متغیر است.

صفر تا صد مراحل پذیرش تحصیل پزشکی در روسیه

آشنایی دقیق با مراحل پذیرش و آزمون‌های ورودی برای تحصیل پزشکی در روسیه، به شما کمک می‌کند با برنامه‌ریزی صحیح و بدون سردرگمی وارد این مسیر شوید.

تقویم زمانی پذیرش تحصیل پزشکی در روسیه و ددلاین‌ها

بیشتر دانشگاه‌ها هر سال ورودی اصلی پاییز (سپتامبر/اکتبر) دارند و روند ارسال مدارک و ارزیابی از فوریه تا آگوست انجام می‌شود. بهتر است از زمان دقیق دانشگاه موردنظر مطلع شوید، چون ددلاین‌ها بین موسسات متفاوت‌اند، اما معمولا حداقل 2-3 ماه پیش از شروع ترم باید مدارک کامل و تاییدشده ارسال شوند.
دریافت نامه پذیرش (Acceptance Letter) و سپس دعوت‌نامه ویزا زمان‌بر است؛ تهیه زودهنگام مدارک (ترجمه و قانونی‌شدن) به شما فرصت بیشتری می‌دهد.

مرحله اول: بررسی شرایط اولیه تحصیل پزشکی در روسیه و انتخاب دانشگاه

در نخستین گام، داوطلب باید مدارک و شرایط عمومی را آماده کند و دانشگاه مد نظر خود را برگزیند. در این مرحله، زبان تحصیل (روسی یا انگلیسی)، شهریه، شهر محل تحصیل و نیاز به دوره پادفک نیز مشخص می‌شود.

مرحله دوم: آماده‌سازی و ترجمه مدارک

پس از انتخاب دانشگاه، باید مدارک موردنیاز آماده و ترجمه رسمی شوند:

• پاسپورت معتبر
• مدرک دیپلم و ریزنمرات (با ترجمه رسمی به روسی یا انگلیسی)
• عکس پرسنلی
• گواهی سلامت پزشکی
• فرم درخواست پذیرش دانشگاه
• امتیاز آزمون‌های زبان یا مدارک بین‌المللی مثل TOEFL/IELTS برای دوره‌های انگلیسی (در برخی دانشگاه‌ها)

تمام مدارک باید طبق فرمت دانشگاه مقصد ارسال شوند.

مرحله سوم: پذیرش اولیه (Admission Letter)

با بررسی مدارک توسط دانشگاه، در صورت واجد شرایط بودن، نامه پذیرش اولیه صادر می‌شود. در اکثر دانشگاه‌های روسیه، پذیرش تحصیل پزشکی در روسیه بدون کنکور سراسری انجام می‌گیرد و مبنای اصلی آن مدارک تحصیلی است.

مرحله چهارم: آزمون‌های ورودی (در صورت نیاز)

برخلاف تصور عمومی، برخی دانشگاه‌های پزشکی روسیه ممکن است آزمون ورودی ساده برگزار کنند، به‌ویژه برای:

• دوره‌های پزشکی به زبان انگلیسی
• دانشگاه‌های معتبر و رقابتی‌تر

محتوای آزمون‌ها معمولا شامل:

• زیست‌شناسی
• شیمی
• گاهی فیزیک
• آزمون زبان انگلیسی (در حد پایه)

این آزمون‌ها اغلب به‌صورت آنلاین یا حضوری برگزار می‌شوند و سطح آن‌ها در مقایسه با کنکور ایران یا آزمون‌های غربی بسیار ساده‌تر است.

مرحله پنجم: دوره پادفک

چنانچه آمادگی شرکت در آزمون‌های ورودی را نداشته باشید یا سطح زبان و دروس پایه شما مورد قبول مسئولان دانشگاه نباشد، پیش از ورود به پزشکی، باید در دوره پادفک شرکت کنید.طبق ضوابط وزارت بهداشت ایران، گذراندن دوره پادفک حتی برای دانشجویان کورس انگلیسی الزامی است، زیرا آموزش‌های بالینی در بیمارستان‌ها به زبان روسی انجام می‌شود.

مرحله ششم: دریافت دعوت‌نامه رسمی و ویزای دانشجویی

در صورتی که ملزم به گذراندن دوره پادفک باشید، دانشگاه به‌صورت مشروط شما را پذیرش و پس از پرداخت بخشی از شهریه (یا شهریه دوره پادفک یا شهریه دوره دانشگاهی در صورت پذیرش کامل و غیرمشروط) دعوت‌نامه‌ای برایتان صادر می‌کند. با این دعوت‌نامه می‌توانید برای اخذ ویزای تحصیلی روسیه اقدام کنید.

مرحله هفتم: ورود به روسیه و ثبت‌نام نهایی

پس از انجام انگشت‌نگاری و مصاحبه (در صورت نیاز) و دریافت ویزا، می‌توانید وارد کشور روسیه شوید. پس از ورود می‌بایست مراحل زیر را انجام دهید:

• ثبت‌نام حضوری
• انجام معاینات پزشکی
• دریافت کارت دانشجویی و خوابگاه

مدارک لازم و پروسه دیپلم آبی (Blue Diploma / Nostrification)

در روسیه، برای اینکه مدرک تحصیلی خارجی (مثلا دیپلم دبیرستان از کشور خودتان) به‌طور رسمی به‌عنوان معادل مدرک روسی پذیرفته شود، نیاز به انجام پروسه‌ای به نام Nostrification یا ارزیابی و تایید رسمی مدارک تحصیلی است. برخی منابع غیررسمی به این مدرک «دیپلم آبی» هم می‌گویند (به‌دلیل ظاهر سابق آن)، اما نام رسمی آن ناستریفیکاتسیا است.
این کار معمولا توسط نهاد Glavexpertcenter (مجری مستقیم بررسی مدارک زیر نظر نهاد ناظر آموزشی در روسیه انجام می‌شود.
معمولا قبل از ثبت‌نام نهایی در دانشگاه باید این تاییدیه را دریافت کنید یا همزمان با دوره پادفک اقدام نمایید تا برای پذیرش رسمی آماده باشید.

مراحل ناستریفیکاتسیا:

1. تهیه اصل مدرک تحصیلی خارجی (دیپلم و ریزنمرات)
2. ترجمه رسمی و تاییدشده (notarized translation) مدارک به زبان روسی، به همراه ترجمه پاسپورت
3. ارسال مدارک به مرکز ارزیابی رسمی (National Information Center – Glavexpertcenter) در مسکو یا از طریق پورتال‌های آنلاین قانونی
4. ارزیابی و مقایسه اعتبار مدرک خارجی با استانداردهای روسی
5. پس از تأیید، گواهی رسمی equivalency صادر می‌شود که مدرک شما را معادل دیپلم روسیه اعلام می‌کند و اجازه ادامه تحصیل یا استخدام در روسیه را می‌دهد.

بهترین دانشگاه‌های پزشکی روسیه

رتبه‌های جهانی دانشگاه‌های روسیه، یکی از دلایل اعتبار و شهرت دانشگاه‌های این کشور است. این رتبه‌ها سال به سال تغییر کرده، با این همه، نمی‌توان قدمت و اعتبار آموزشی آنها را منکر شد.

دانشگاه‌های پزشکی مورد تایید وزارت بهداشت ایران

چنانچه قصد داشته باشید پس از تحصیل در روسیه، به ایران بازگردید و در ایران به اشتغال یا ادامه تحصیل بپردازید، باید مدارک خود را ارزیابی کنید. در این راستا اگر در دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تحصیل کنید، مدارکتان قابل ارزیابی و معتبر شمرده خواهد شد. لیست به‌روز دانشگاه‌های مورد تأیید برای سال‌های تحصیلی 2025–2026 شامل موارد زیر است:

• A.I. Evdokimov Moscow State University of Medicine and Dentistry (سماشکو)
• Kazan Federal University (کازان)
• Lomonosov Moscow State University (لومونوسوف)
• Novosibirsk State University (نووسیبیرسک)
• Pavlov First Saint Petersburg State Medical University (پاولوف)
• Pirogov Russian National Research Medical University (پیروگوف)
• Saint Petersburg State University (سن‌پترزبورگ)
• Tomsk State University (تومسک)

هزینه‌های تحصیل پزشکی و زندگی در روسیه

هزینه‌های تحصیل و زندگی برای دانشجویان پزشکی در روسیه شامل شهریه دانشگاه‌ها برای تحصیل پزشکی در روسیه، هزینه زندگی، و انواع خوابگاه‌ها است.

شهریه دانشگاه‌های برتر برای تحصیل پزشکی در روسیه

شهریه دانشگاه‌های پزشکی در روسیه بسته به شهر، زبان آموزش و اعتبار دانشگاه متفاوت است.

هزینه ماهانه زندگی دانشجویی در روسیه

در کل شهریه و هزینه زندگی در پایتخت مسکو از سن‌پترزبورگ و شهرهای دیگر بیشتر است. برای مثال شهریه در مسکو در مقایسه با سن‌پترزبورگ حدود 20 30٪ بیشتر است و هزینه‌های مسکن و خوراک نیز در مسکو غالباً بالاتر اعلام می‌شود. هزینه‌های معمول زندگی برای یک دانشجوی بین‌المللی در روسیه به‌صورت ماهانه تقریبا این‌گونه برآورد می‌شود:

خوابگاه و اسکان هنگام تحصیل در روسیه

انتخاب نوع اسکان تاثیر زیادی روی بودجه ماهانه دارد؛ خوابگاه دانشگاهی مقرون‌به‌صرفه‌ترین است، اما فضای شخصی کمتری دارد.

بورسیه برای تحصیل پزشکی در روسیه

در حال حاضر، تحصیل رایگان پزشکی در روسیه بدون بورسیه دولتی بسیار نادر است، اما فرصت‌های بورسیه متعددی وجود دارد که می‌تواند هزینه‌ها را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد. با این حال همواره محدودیت‌هایی در دریافت بورسیه‌ها وجود دارد:

• برای دریافت بورسیه‌ها، رزومه علمی بسیار قوی لازم است
• اکثر بورس‌ها در مقاطع کارشناسی یا رشته‌های خاص بیشتر دیده می‌شوند تا پزشکی عمومی

بورسیه دولتی فدراسیون روسیه
دولت روسیه هر ساله سهمیه‌ای از بورسیه‌های دولتی را برای دانشجویان خارجی، از جمله رشته‌های پزشکی اختصاص می‌دهد.

• این بورسیه‌ها معمولا شهریه دانشگاه را کاملا می‌پوشانند و گاهی شامل خوابگاه یا کمک هزینه جزئی نیز می‌شوند.
• برای دریافت این بورسیه، متقاضی باید فرآیند ثبت‌نام و انتخاب دانشگاه را از طریق سامانه دولتی یا تماس با سفارت/کنسولگری روسیه دنبال کند.
• توجه: تعداد بورسیه‌ها محدود است و رقابت سختی دارند؛ نمرات بالا و مدارک قوی شانس موفقیت را افزایش می‌دهد.

برنامه بورسیه Open Door
این برنامه یکی از بورسیه‌های بین‌المللی برجسته است که از سوی دولت روسیه و دانشگاه‌های منتخب ارائه می‌شود:

• Open Door Russian Scholarship 2026 برنامه‌ای است که امکان تحصیل رایگان در روسیه برای دانشجویان بین‌المللی فراهم می‌کند.
• این بورسیه معمولا شامل معافیت کامل از شهریه به‌علاوه کمک هزینه ماهیانه و سایر پشتیبانی‌ها می‌شود.
• برنامه در دانشگاه‌های معتبر روسیه در مقاطع مختلف (لیسانس، فوق‌لیسانس، PhD) اجرا می‌شود.
• این نوع بورسیه‌ها تامین مالی کاملی (Fully Funded) ارائه می‌دهند، یعنی علاوه بر اهدای کمک هزینه زندگی، متقاضیان را معمولاً معاف از پرداخت شهریه می‌کنند؛ اما برای اخذ آنها رقابت بالایی وجود دارد و معمولاً نیاز به فرم درخواست، رزومه تحصیلی، توصیه‌نامه و گاهی آزمون یا ارزیابی خواهد بود.

شرایط کار و درآمد پس از تحصیل پزشکی در روسیه

دانشجویان خارجی می‌توانند بدون نیاز به مجوز کار رسمی، در حین تحصیل در روسیه کار کنند؛ به شرطی که شغل آن‌ها در همان شهر یا منطقه دانشگاه باشد؛ 20 ساعت در هفته و پاره‌وقت باشد؛ به تحصیل لطمه نزند؛ قرارداد کاری داشته باشد (ارائه کارت دانشجویی، شماره بیمه و کد مالیاتی (SNILS/INN) برای قرارداد کاری الزامی است).
اگر دانشجو بخواهد در خارج از این چارچوب کار کند (مثلا در شهر دیگر یا در موقعیت‌هایی خارج از دانشگاه)، ممکن است نیاز به اجازه کار (work permit) باشد که با ارائه مدارکی مثل پاسپورت، قرارداد کاری و گواهی پزشکی صادر می‌شود.

مشاغل رایج برای دانشجویان
دانشجویان بین‌المللی معمولا فرصت‌های شغلی با سطح زبان روسی کم و مهارت‌های عمومی را انتخاب می‌کنند، مثل:

• تدریس زبان (انگلیسی یا زبان‌های دیگر)
• کارهای پاره‌وقت در دانشگاه (مثلا در کتابخانه یا پروژه‌های تحقیقاتی)
• کارهای خدماتی مثل توزیع بروشور، پیک، یا کار در رستوران‌ها
• کارهای اینترنتی یا فریلنسر

آینده شغلی پس از فارغ‌التحصیلی پزشکی
پس از اتمام تحصیلات، فارغ‌التحصیلان می‌توانند برای ویزای کاری اقدام کنند و در روسیه بمانند و کار کنند. دانشجویان بین‌المللی پس از اتمام تحصیل پزشکی در روسیه تا 180 روز فرصت دارند در روسیه بمانند و به‌دنبال کار مرتبط با رشته تحصیلی خود بگردند.
قوانین جدید امکان درخواست ویزای کاری بلافاصله بعد از فارغ‌التحصیلی را فراهم می‌کند، بدون اینکه مجبور به خروج از کشور باشید. برای کار رسمی نیز عموما نیاز به پیشنهاد شغلی و قرارداد کاری از کارفرما دارید. کارفرما نیز باید برای مجوز کار یا ویزای کاری اقدام کند.

درآمد پزشکان در روسیه
درآمد پزشکان در روسیه بسته به شهر، تجربه، تخصص و اشتغال در بخش دولتی یا خصوصی متفاوت است:

• پزشکان در روسیه بسته به نوع کار و محل فعالیت می‌توانند حدود 89٬000 روبل در ماه به‌طور میانگین دریافت کنند (حدود 1100-1300 دلار در ماه بسته به نرخ ارز).
• توجه: این دستمزد میانگین است و درآمد در شهرهای بزرگ مثل مسکو ممکن است بالاتر از شهرهای کوچک باشد.

شرایط ادامه تحصیل پزشکی (رزیدنتی) در روسیه

در صورتی که نخواهید به اشتغال در مراکز و بیمارستان‌ها و تحت نظر متخصصان مشغول به کار باشید، می‌توانید در دوره تخصص یا رزیدنتی بالینی (Clinical Residency) در روسیه شرکت کنید.
بیشتر برنامه‌های رزیدنتی به زبان روسی برگزار می‌شوند، زیرا بخش عمده آموزش عملی و تعامل با بیماران به این زبان است. دانشجویان خارجی اغلب باید دانش زبان روسی در سطح حداقلB2 یا معادل آن داشته باشند تا بتوانند در آزمون ورودی رزیدنتی شرکت کنند و در برنامه ادامه دهند. از همین روست که برخی دانشگاه‌ها ممکن است از دانشجویان بخواهند دوره آمادگی زبان روسی قبل از شروع رزیدنتی را بگذرانند، بخصوص اگر زبان روسی پیشرفته نداشته باشند.

مدت زمان و شرایط آزمون ورودی رزیدنتی
طول دوره رزیدنتی معمولا 2 سال برای بسیاری از تخصص‌ها است، اما برای تخصص‌های خاص ممکن است 3-5 سال نیز طول بکشد. برای پذیرش در این دوره، علاوه بر مدرک پزشکی، دانش زبان روسی و موفقیت در آزمون ورودی تخصصی (که معمولا شامل دانش تئوری و علمی رشته پزشکی است) ضروری است.

شرایط انتقالی از روسیه به دانشگاه‌های ایران

در سال 1401 (2022/2023 میلادی)، آیین‌نامه‌ای جدید توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران برای انتقال دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج به داخل کشور تصویب شد. طبق این مصوبه انتقال از دانشگاه‌های خارج به داخل، برای دانشجویانی که تحصیل خود را از اول ژانویه 2019 به بعد آغاز کرده‌اند و شرایط قانونی را احراز کنند، مجددا امکان‌پذیر شده است.

شروط اصلی انتقال از روسیه به دانشگاه‌های ایران

• دانشگاه مبدا باید مورد تایید وزارت بهداشت ایران باشد: دانشگاه خارجی که دانشجو در آن تحصیل می‌کند باید در لیست دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران باشد. این اعتبار باید از زمان شروع تحصیل تایید شده باشد.
  توجه: شروع تحصیل پزشکی در روسیه در یک دانشگاه تاییدنشده، صرفا برای انتقال یا ارزشیابی، قابل قبول نیست مگر اینکه بعدا به دانشگاه مورد تایید منتقل شده و بیش از نیمی از دوره را در آن گذرانده باشد.
• شرط واحدهای گذرانده: دانشجو باید تعداد مشخصی واحد یعنی حداقل حدود 72 واحد (معادل حدود دو سال تحصیل) را در دانشگاه خارجی گذرانده باشد تا بتواند برای انتقال درخواست دهد.
• شرط معدل: معدل کل دانشجو نیز باید بالای حد مشخصی باشد (حداقل معدل برای ثبت درخواست باید 15 از 20 باشد، اگرچه ممکن است به دلیل رقابت زیاد معدل‌های بالاتری را بخواهد).
  نکته مهم: داشتن این شرایط فقط به معنای امکان درخواست انتقال است، نه تضمین قبولی؛ فرآیند نهایی رقابتی و بر اساس ظرفیت رشته‌های پزشکی در دانشگاه‌های داخل انجام می‌شود.

آزمون ارزشیابی علمی پس از بازگشت به ایران
برای انتقال دانشجویان رشته‌های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی:

• متقاضی باید در آزمون ارزیابی صلاحیت علمی وزارت بهداشت شرکت کند و نمره قبولی در این آزمون را کسب نماید تا امکان ادامه تحصیل در دانشگاه‌های ایران به او داده شود.
• این آزمون توسط مرکز سنجش آموزش پزشکی وزارت بهداشت برگزار می‌شود و نمره قبولی (معمولا حداقل 60٪) لازم است تا درخواست انتقال مورد تایید نهایی قرار گیرد.
• تنها درصد کمی از شرکت‌کنندگان (مثلا حدود 2٪) با نمره بالا می‌توانند وارد رشته‌های پزشکی، دندانپزشکی یا داروسازی دانشگاه‌های ایران شوند، زیرا ظرفیت‌ها بسیار محدود هستند.

جمع‌بندی

تحصیل پزشکی در روسیه فرصت بهره‌مندی از کیفیت آموزشی بالا، هزینه‌های مقرون‌به‌صرفه و دسترسی آسان‌تر به رشته‌های پرطرفدار و محبوب را برای شما فراهم می‌کند. دانشگاه‌های معتبر با رتبه‌های بین‌المللی، امکان تحصیل به زبان روسی یا انگلیسی، پذیرش بدون کنکور سراسری، و دوره‌های آموزشی استاندارد باعث شده روسیه به یکی از مقصدهای محبوب دانشجویان برای تحصیل رشته سخت پزشکی تبدیل شود. چنانچه شما هم همیشه رویای پزشک شدن را در سر داشته‌اید، با کارشناسان ما در مؤسسه مهاجرتی قصران تماس بگیرید.
ما با سال‌ها تجربه در اخذ پذیرش و ویزاهای تحصیلی، قادریم سوابق و شرایط فردی و مالی شما را بسنجیم، در انتخاب رشته و دانشگاه یاری‌تان کنیم، بورسیه‌های مناسبی به شما معرفی کنیم و تا اقامتتان در روسیه همراهتان باشیم.

نظرات کاربران

نظر خود را بنویسید

نام *

ایمیل *

نظر شما *

کد امنیتی *

ارسال نظر