ویزای آوسبیلدونگ آلمان

آلمان، به‌عنوان یکی از اقتصادهای پیشروی اروپا، سیستم آموزشی فنی و حرفه‌ای ویژه‌ای به نام آوسبیلدونگ ( (Ausbildung دارد؛ سیستمی که آموزش نظری و مهارت عملی را در قالب یک دوره منسجم ترکیب می‌کند. این سیستم آموزشی، علاوه بر آموزش مهارت‌های حرفه‌ای، با حقوق ماهانه همراه است و یکی از مطمئن‌ترین مسیرهای مهاجرت کاری برای جوانان محسوب می‌شود.
در سال‌های اخیر به‌ دلیل کمبود گسترده نیروی متخصص در آلمان، تقاضا برای شرکت در آوسبیلدونگ افزایش یافته و دولت آلمان هم با بالابردن حداقل حقوق و ساده کردن روند ویزا، از ورود خارجی‌ها به این سیستم آموزشی استقبال می‌کند.
در سال 2025 نیز بیش از نیم‌میلیون موقعیت آوسبیلدونگ آلمان فعال بود که بخش قابل‌توجهی از آنها در صنایع خودروسازی، مهندسی، IT و بهداشت بوده است.

ویزای آوسبیلدونگ (Ausbildung) چیست؟

ویزای آوسبیلدونگ، نوعی ویزای ملی بلندمدت (D-Type) است که به شهروندان خارج از اتحادیه اروپا اجازه می‌دهد برای شرکت در دوره‌های آموزش حرفه‌ای وارد آلمان شوند.
اعتبار این ویزا معمولاً برابر با مدت دوره، یعنی 2 تا 3.5 سال است و پس از اتمام دوره می‌توان آن را به ویزای کار یا حتی اقامت دائم تبدیل کرد.

سیستم آوسبیلدونگ

آوسبیلدونگ یک سیستم آموزشی دوگانه (Dual System) است که بیش از 330 رشته حرفه‌ای را پوشش می‌دهد. در این ساختار:

• کارآموز در حدود 70 تا 80 درصد زمان دوره را در شرکت مشغول فعالیت عملی است (3 تا 4 روز در هفته)؛
• و 20 تا 30 درصد زمان را در مدرسه حرفه‌ای به یادگیری مبانی نظری می‌پردازد (1 تا 2 روز در هفته).

این مدل باعث می‌شود آموزش تئوری به‌طور مستقیم در محیط واقعی کار تقویت شود و از همین‌رو نرخ اشتغال فارغ‌التحصیلان در آینده به بیش از 90 درصد برسد.

تفاوت آوسبیلدونگ با تحصیل دانشگاهی

آوسبیلدونگ معمولاً برای افرادی مناسب است که می‌خواهند بدون گذر از مسیر طولانی دانشگاه و بی‌نیاز از گذراندن دوره‌ای آکادمیک، سریع‌تر وارد بازار کار حرفه‌ای شوند. در مقابل، تحصیلات دانشگاهی برای کسانی مناسب است که هدفشان فعالیت پژوهشی یا نقش‌های مدیریتی سطح بالا است.

آوسبیلدونگ محبوب‌ترین مسیر مهاجرتی

نیاز گسترده آلمان به نیروی متخصص (نیاز به حدود 400 هزار نفر در رشته‌های حیاتی در سال 2025)، مسیر آموزش و تقویت نیروی انسانی و در نتیجه تسهیل شرکت در آوسبیلدونگ را رونق بخشیده است. همین نیاز گسترده و ارائه تسهیلات برای رفع آنهاست، که در زمره دلایل محبوبیت آوسبیلدونگ و استقبال از آن شده است.
در این دوره، امکان دریافت حقوق از سال اول و رسیدن به استقلال مالی بدون نیاز به وام دانشجویی وجود دارد. حداقل حقوق به 1048 یورو افزایش یافته است. همچنین نرخ استخدام کارجویان خارجی در آلمان پس از اتمام این دوره، بسیار بالا رفته است. از این گذشته برای دریافت این ویزا تسهیلاتی در نظر گرفته شده است؛
مدت زمان بررسی ویزا به 4 تا 6 هفته کاهش یافته است.

آیا تحصیل در آوسبیلدونگ رایگان است؟

شرکت در آوسبیلدونگ، به‌جز آوسبیلدونگ مدرسه‌ای، کاملاً رایگان است و هیچ شهریه‌ای ندارد. شرکت‌ها هزینه آموزش را پرداخت می‌کنند و علاوه بر آن حقوق ماهانه می‌دهند. فقط هزینه‌های جانبی مانند هزینه تهیه کتاب‌های آموزشی می‌ماند که حدود 50 تا 100 یورو در سال هزینه می‌برد.

انواع دوره‌های آوسبیلدونگ در آلمان

بیش از 350 رشته در سیستم آموزش فنی و حرفه‌ای آوسبیلدونگ در آلمان ارائه می‌شود. این دوره‌ها در چهار گروه اصلی قرار می‌گیرد:

1) آوسبیلدونگ دوگانه (Duale Ausbildung): کار و تحصیل همزمان با حقوق

پرطرفدارترین نوع آوسبیلدونگ است و حدود 80 درصد دوره‌ها را شامل می‌شود.
کارآموز 3 تا 4 روز در شرکت کار می‌کند و 1 تا 2 روز به مدرسه حرفه‌ای می‌رود.
حقوق ماهانه از حدود 900 یورو آغاز می‌شود و بسته به رشته و سال تحصیل تا 1500 یورو افزایش می‌یابد.
در سال 2025 بیش از 250 هزار موقعیت دوگانه فعال است.

2) آوسبیلدونگ مدرسه‌ای (Schulische Ausbildung): تمرکز بر آموزش نظری

حدود 80 درصد زمان دوره به حضور در مدرسه اختصاص دارد و کارآموزی کوتاه‌مدت نیز در برنامه قرار می‌گیرد.
در بسیاری از رشته‌ها حقوقی پرداخت نمی‌شود، مگر در حوزه پرستاری. این مدل بیشتر برای رشته‌های خدماتی مانند هتلداری و مراقبت‌های اجتماعی مناسب است. در آوسبیلدونگ نوع مدرسه‌ای ممکن است بورسیه نیز ارائه شود.

3) دوره‌های ترکیبی یا «مطالعات دوگانه» (Duales Studium)

در این دوره‌ها هم می‌توان در دانشگاه تحصیل کرد و هم در شرکت به کار عملی پرداخت. متقاضی در پایان این مسیر می‌تواند مدرک لیسانس خود را اخذ کند. حقوق ماهانه نیز معمولاً بین 1000 تا 2000 یورو متغیر است.
این نوع دوره‌ها برای رشته‌هایی مانند مدیریت، مهندسی و فناوری بسیار محبوب‌اند.

4) آوسبیلدونگ کارمندی (Beamtenausbildung): آموزش برای مشاغل دولتی

این دوره مسیر ورود به حرفه‌هایی مانند اداره پلیس، اداره مالیات و ادارات شهری است.
حقوق ثابت، امنیت شغلی بالا و ساختار آموزشی منظم از ویژگی‌های این نوع است.
شرکت در این دوره معمولاً مختص شهروندان یا مقیمان دائم آلمان است؛ با این حال امکان دسترسی برای افراد غیراروپایی نیز، پس از گذراندن آوسبیلدونگ، وجود دارد.

شرایط و الزامات دریافت ویزای آوسبیلدونگ آلمان

برای دریافت ویزا آلمان برای دوره آوسبیلدونگ، داشتن قرارداد آموزشی (Ausbildungsvertrag) شرط اصلی است. ثبت درخواست ویزا از طریق فرم آنلاین پورتال VIDEX در وب‌سایت وزارت خارجه آلمان انجام می‌شود و بررسی آن معمولاً بین 6 تا 12 هفته زمان می‌برد.

محدودیت سنی (17 تا 35 سال)

حداقل سن برای صدور ویزا 17 سال است، اما شرکت‌ها معمولاً متقاضیان 18 تا 30 سال را ترجیح می‌دهند.
برای جست‌وجوی موقعیت آموزشی، محدوده سنی تا حدود 35 سال در نظر گرفته می‌شود.
افرادی که سن آنها بالاتر از 45 سال است، تنها در صورتی امکان دریافت اقامت کاری پس از دوره را دارند که حقوق سالانه آن‌ها حداقل 53٬130 یورو باشد.
در قوانین سال 2025، برای رشته‌های دارای کمبود نیروی کار، سقف سنی تا 35 سال تمدید شده است.

مدرک تحصیلی موردنیاز

برای بیشتر رشته‌های آوسبیلدونگ، داشتن دیپلم 12 ساله (معادل Abitur) الزامی است؛ هرچند برخی رشته‌ها با 10 سال تحصیل نیز قابل پذیرش‌اند.
مدارک باید ترجمه رسمی شوند و معادل‌سازی آن‌ها از طریق پایگاه Anabin یا مرکز ZAB انجام می‌شود.
فرآیند معادل‌سازی معمولاً 2 تا 3 ماه طول می‌کشد و هزینه آن حدود 200 یورو است.

سطح زبان آلمانی

حداقل سطح زبان برای دریافت ویزا B1 است و مدرک باید از مؤسساتی مانند Goethe، telc یا ÖSD باشد.
با اینکه شروع دوره با B1 است، سطح B2 برای موفقیت در مصاحبه شرکت، درک بهتر آموزش‌های عملی و ادغام سریع‌تر در محیط کار بسیار توصیه می‌شود.
در مقررات سال اخیر، در برخی رشته‌های دارای کمبود، سطح A2 در صورت وجود پیش‌شرط‌های دیگر قابل قبول است.

تمکن مالی و قوانین

اگر حقوق دوره آوسبیلدونگ در قرارداد ماهانه حداقل 1048 یورو ناخالص باشد (از سپتامبر 2025)، نیازی به مسدود شدن حساب نیست.
اگر حقوق کمتر از این مقدار باشد، بخشی از هزینه زندگی باید با گذاشتن در یک حساب مسدود جبران شود. مثلاً مبلغ مورد نیاز ماهانه 959 تا 1091 یوروست و مبلغ سالانه در حدود 11904. برای دوره‌های مدرسه‌ای، حداقل تمکن لازم حدود 959 یورو خالص در ماه است.

رشته‌های محبوب و پردرآمد آوسبیلدونگ در سال 2025

بیش از 330 رشته در سیستم آوسبیلدونگ فعال است، اما در سال 2025 بیشترین تقاضا و بالاترین سطح حقوق در سه گروه اصلی مشاهده می‌شود.

مشاغل فنی و مهندسی

رشته‌هایی مانند مکانیک خودرو، مکاترونیک و برق، از پایه‌های اصلی صنعت آلمان هستند.
مکانیک خودرو بر تعمیر و نگهداری سیستم‌های فنی تمرکز دارد؛ مکاترونیک ترکیبی از مکانیک و الکترونیک است؛ و رشته برق به نصب و راه‌اندازی سیستم‌های الکتریکی می‌پردازد.
ایالت‌های بایرن و بادن-وورتمبرگ بزرگ‌ترین مراکز جذب این رشته‌ها هستند.

مشاغل حوزه بهداشت و سلامت

پرستاری، فیزیوتراپی و دستیاری پزشک در صدر رشته‌های دارای کمبود نیروی کار قرار دارند.
پرستاری، به‌ویژه برای متقاضیان غیراروپایی، برنامه‌های حمایتی گسترده دارد و با حقوق رقابتی ارائه می‌شود.

مشاغل خدماتی و بازرگانی

هتلداری، فروش و آشپزی در شهرهای توریستی مانند برلین، هامبورگ و کلن فرصت‌های فراوانی دارند.
هتلداری بر مدیریت مهمان‌نوازی متمرکز است، فروش بر مدیریت فروشگاه‌ها و ارتباط با مشتری، و آشپزی به آموزش عملی در رستوران‌ها می‌پردازد.

مقایسه حقوق رشته‌های مختلف آوسبیلدونگ

در جدول زیر حقوق دریافتی رشته‌های مختلف را مشاهده می‌کنید. میانگین حقوق سال اول کاری 30٬000 تا 50٬000 یورو در سال، بسته به رشته است. معمولاً کارآموزان IT و پرستاری و مکاترونیک بیشترین حقوق را دریافت می‌کنند.

هزینه‌های مهاجرت از طریق آوسبیلدونگ

هزینه کلی مهاجرت معمولاً بین 2000 تا 5000 یورو است؛ البته دریافت حقوق ماهانه در آوسبیلدونگ بخش عمده‌ای از این بار مالی را جبران می‌کند. هزینه‌های مهاجرت شامل هزینه‌های دولتی مربوط به صدور ویزا، و هزینه زندگی در آلمان است.

هزینه‌های دولتی و صدور ویزا

• هزینه ویزای نوع D به یورو: 75 یورو
• تمدید اقامت: ‌100 یورو
• بیمه سلامت: ‌100 تا 200 یورو در ماه (ابتدا خصوصی، سپس دولتی)
• ترجمه مدارک: ‌100 تا 200 یورو
• معادل‌سازی: ‌200 یورو

مجموع اولیه هزینه‌ها: ‌500 تا 800 یورو

هزینه زندگی در آلمان برای یک کارآموز دوره آوسبیلدونگ

زندگی در آلمان هزینه‌هایی با خود به همراه دارد؛ همچون زندگی در هر کشوری، باید بتوانید از مخارج تهیه مسکن، خوراک، حمل‌ونقل و بیمه را بربیایید.

مدارک لازم برای سفارت و ویزای متریک (2025)

برای دریافت ویزای آوسبیلدونگ، مدارک باید کامل، ترجمه‌شده به آلمانی توسط مترجم رسمی و تأییدشده (اپوستیل یا مهر سفارت) باشند. از سال 2025، فرآیند از طریق پورتال VIDEX یا Auslandsportal به‌صورت آنلاین آغاز می‌شود و سپس تحویل مدارک در سفارت یا مرکز ویزا (VFS/ متریک) انجام می‌گیرد.
هزینه ویزا 75 یورو و زمان پردازش 6 تا 12 هفته است.

چک‌لیست مدارک هویتی و تحصیلی و کاری

برای دریافت ویزا باید فهرستی از مدارک هویتی و شغلی و تحصیلی و مالی را آماده ارائه کنید. در جدول زیر مدارک مورد نیاز آمده است.

تأییدیه ZAV

تأییدیهZAV مجوزی است که زیر نظر آژانس فدرال کار آلمان صادر می‌شود و نشان می‌دهد قرارداد آوسبیلدونگ شما از نظر قانونی، حقوقی و شرایط بازار کار آلمان تأیید شده است؛ این تأییدیه که توسط کارفرمای آلمانی درخواست می‌شود (نه خود متقاضی)، معمولاً برای درخواست ویزای آوسبیلدونگ الزامی است؛ چراکه واقعی بودن شرکت، میزان حقوق، مدت دوره و تطابق قرارداد با قوانین آلمان را می‌سنجد.
زمان پردازش این مدرک در حدود 4 تا 8 هفته است و برای مشاغلی که با کمبود نیرو مواجه است (مانند پرستاری) سریع‌تر صادر می‌شود.

مراحل گام‌به‌گام دریافت ویزای آوسبیلدونگ

اولین مرحله این مسیر پیدا کردن دوره و موقعیت آوسبیلدونگ مناسب (با توجه به اهداف متقاضی) است. از این مرحله تا ورود به آلمان و شرکت در دوره، چندین مرحله باید طی شود. در ادامه هرمرحله را به‌دقت شرح می‌دهیم.

گام اول: پیدا کردن موقعیت

شما می‌توانید با جست‌وجو در ausbildung.de، make-it-in-germany.com، LinkedIn دوره و موقعیت مناسب خود را پیدا کنید. سپس رزومه و انگیزه‌نامه خود را ارسال می‌کنید و در صورت نیاز، دعوت به مصاحبه‌‌ای آنلاین می‌شوید. معمولاً حدود 60٪ متقاضیان قادر خواهند بود ظرف سه ماه موقعیت پیدا کنند.

گام دوم: دریافت قرارداد + ZAV

پس از یافتن موقعیت و دوره مناسب، نوبت به تهیه و امضای یک قرارداد آموزشی است. کارفرما ابتدا باید برای تأییدیه ZAV اقدام کند. سپس متقاضی باید تمکن مالی خود را در حساب مسدود به اثبات برساند و در صورت نیاز، بیمه تهیه کند.

گام سوم: وقت سفارت یا متریک

در این مرحله متقاضی باید مدارک خود را به‌طور کامل آماده کرده و برای دریافت وقت سفارت اقدام کند. فرم درخواست ویزای ملی آلمان به‌صورت آنلاین در سامانه VIDEX تکمیل می‌شود، اما رزرو وقت مصاحبه از طریق سیستم نوبت‌دهی سفارت آلمان انجام می‌گیرد. در بسیاری از کشورها، زمان انتظار برای دریافت وقت سفارت ویزای ملی ممکن است بین 3 تا 6 ماه یا بیشتر باشد.

گام چهارم: مصاحبه و صدور ویزا

پس از رزرو وقت و رسیدن به نوبت سفارت، متقاضی به سفارت مراجعه کرده و ضمن تحویل و ارائه مدارک خود و پرداخت هزینه ویزا، انگشت‌نگاری می‌کند و مصاحبه‌ای 15 تا 30 دقیقه‌ای با ماموران سفارت انجام خواهد داد. در این مصاحبه پرسش‌هایی درباره برنامه، تمکن مالی، انگیزه و سطح زبان از متقاضیان پرسیده می‌شود. پس از انجام این مرحله، باید منتظر دریافت ویزای نوع D ماند که در حدود 3 تا 6 ماه زمان خواهد برد و بعد از ورود، می‌توان تبدیل به اقامت بلندمدتش (Aufenthaltstitel) کرد.

مزایای اقامت آوسبیلدونگ و آینده شغلی

آوسبیلدونگ یکی از سریع‌ترین مسیرهای رسیدن به اقامت پایدار در آلمان است. نرخ اشتغال فارغ‌التحصیلان این مسیر بسیار بالا است و شرکت‌ها معمولاً کارآموزان را پس از پایان دوره جذب می‌کنند.

امکان اشتغال تضمینی پس از دوره

پس از پایان آوسبیلدونگ، فارغ‌التحصیلان می‌توانند در همان محلی که آموزش دیده و تجربه کسب کرده‌اند، مشغول به کار رسمی شوند. در غیر این صورت هم می‌توانند برای دریافت ویزای جست‌وجوی کار درخواست دهند. با این ویزا 18 ماه می‌توانند در آلمان بمانند و ضمن تلاش برای کاریابی، 20 ساعت هم در هفته کار کنند.

تبدیل ویزای آوسبیلدونگ به اقامت دائم و تابعیت

پس از اتمام موفق آوسبیلدونگ، در صورت یافتن شغل مرتبط و تبدیل اقامت به ویزای کاری، متقاضی می‌تواند پس از حداقل دو سال اشتغال قانونی و پرداخت بیمه و مالیات، برای دریافت اقامت دائم آلمان اقدام کند.
همین‌طور برای دریافت تابعیت آلمان نیز، نیاز به سپری کردن 5 تا 8 سال اقامت در خاک آلمان است. برای کسانی که به‌خوبی در فرهنگ آلمان ادغام شده‌اند و سطح زبان B1 دارند و در آزمون شهروندی قبول شده‌اند، این مدت به 3 سال کاهش پیدا می‌کند.

امکان الحاق خانواده

چنانچه متقاضی بتواند درآمد کافی و مناسبی در ماه (حداقل حدود 1200 یورو در ماه برای یک زوج) داشته باشد، از مسکن مناسب و قرارداد کاری یا آموزشی معتبر برخوردار باشد، می‌تواند خانواده خود را با خود به آلمان ببرد. همسر متقاضی بدون نیاز به مدرک زبان می‌تواند وارد آلمان شود و از روز اول به اشتغال بپردازد. فرزندان متقاضی نیز می‌توانند از در آلمان از تحصیل رایگان برخوردار شوند.

چالش‌ها و ریجکتی ویزای آوسبیلدونگ

حدود 90٪ پرونده‌های آوسبیلدونگ موفقیت‌آمیز است اما در این میان، حدود 10٪ از پرونده‌ها رد می‌شوند. مهم‌ترین علت ریجکتی، نقص مدارک است.
در جدول زیر دلایل ریجکتی و میزان اثرگذاری آنها در رد درخواست را نشان می‌دهیم و راهکارهایی برایشان معرفی می‌کنیم.

اقدامات لازم پس از ریجکتی و روش‌های اعتراض

1. اعتراض رسمی Remonstration))
شما می‌توانید تا یک ماه پس از دریافت نامه ریجکتی، در سفارت اعتراض خود را به‌صورت رایگان ثبت کنید.
اما پس از گذشت 1 ماه، امکان ثبت این نوع اعتراض از بین می‌رود و فقط قادر خواهید بود شکایت خود را به دادگاه اداری برلین Verwaltungsgericht Berlin)) برسانید. ثبت این شکایت با پرداخت هزینه‌ای در حدود 200 تا 500 یورو همراه خواهد بود.

2. درخواست مجدد ویزا
با تکمیل مدارک، و در صورتی که مدارک و شرایط جدید شما پذیرفته شود، می‌توانید مجدداً برای دریافت ویزا درخواست دهید. در این مرحله ملزم به پرداخت 75 یورو خواهید بود.

جمع‌بندی

برای کسانی که علاقه‌ای به گذراندن تحصیلات آکادمیک ندارند و قصد دارند هرچه زودتر وارد بازار کار شده و درآمد خوبی کسب کنند، شرکت در آوسبیلدونگ آلمان بهترین پیشنهاد است. شرکت در این سیستم آموزشی با ورود کم‌هزینه به کشور آلمان، دریافت حقوق ماهانه از روز نخست، تبدیل ساده‌تر ویزا به اقامت دائم، و بهره‌مندی از بازاری همراه است که تقریباً هر کارآموزی را جذب می‌کند. اما برای ورود به این مسیر روشن، رعایت مجموعه‌ای از ظرافت‌های اداری، قانونی و زمانی الزامی است. هر اشتباه کوچک می‌تواند چند ماه انتظار اضافه یا حتی ریجکتی به همراه داشته باشد.
گذر از این مسیر با کمک کارشناسان مهاجرتی به‌مراتب سریع‌تر، کم‌ریسک‌تر و دقیق‌تر خواهد بود. ما در موسسه مهاجرتی قصران سال‌هاست که همراه متقاضیان آوسبیلدونگ بوده‌ایم. یافتن موقعیت‌های مناسب آوسبیلدونگ، آماده‌سازی مدارک مطابق استانداردهای جدید، تنظیم رزومه و انگیزه‌نامه حرفه‌ای و همراهی تا زمان دریافت ویزا و ورود به آلمان از خدمات ما به مشتریانمان است. برای بهره‌مندی از این خدمات، با ما در تماس باشید.

نظرات کاربران

نظر خود را بنویسید

نام *

ایمیل *

نظر شما *

کد امنیتی *

ارسال نظر